Milleti millet yapan ana unsur “ortak” değerlerdir. Başta “dil” olmak üzere din, vatan, devlet, bayrak, tarih ve kültür birliği gibi ortak değerler; kabile, klan, oba, aşiret, halk olmaktan millet olmaya giden yolun kilometre taşlarını oluştururlar.

Ortak “aidiyet ve mensubiyet duygusu” taşıyan insanların oluşturduğu “gönül rızası ile birlikte yaşama iradesi gösteren” kitleler milleti meydana getirirler.

Milletler tarihine baktığımızda, farklı dönemlerde farklı fikir akımlarının ön plâna çıktığını görürüz. Milliyetçilik ise dünya kurulduğu günden bu yana en çok uygulanan / konuşulan / tartışılan fikirlerden birisi olmuştur.

Dünya tarihinde milliyetçilik olarak ifade edilen fikirleri yan yana incelediğimizde ise, farklı ülkelerde ve / veya farklı dönemlerde milliyetçilik adı altında yapılan bazı uygulamaların taban tabana zıt olduğunu görürüz. Bu farklılıklar, milliyetçilik konusundaki tartışmaların ve kafa karışıklığının temelini oluşturur.

Sosyokültürel temellere ve uygulamalara bakarsak, milliyetçilik 5+1 farklı temelde ifade edilebilir:

1. Etnik Milliyetçilik: Irk esasına dayalı milliyetçiliktir. Hitler’in Almanya’da, PKK’nın Türkiye’de yapmaya çalıştığı milliyetçilik, etnik milliyetçiliktir.

2. Siyasal Milliyetçilik: Siyasal irade ve felsefi fikir olarak tüm meselelere millet merkezli bakmaktır. Kişi ve kurumların karar / uygulama noktasındaki öngörüleri / tavırları / uygulamaları olarak düşünebiliriz.

3. Dini Milliyetçilik: Din esasına dayalı milliyetçiliktir. Çok farklı milletlerden oluşan Müslümanlar ve Hıristiyanlar din esaslı milliyetçilik yapamazlar. Dünya üzerinde din esaslı milliyetçilik yapan tek millet Yahudiler’dir. Yahudiler’in dini esas alan milliyetçilik fikrinin siyasal ismi ise Siyonizm’dir.

4. Ekonomik Milliyetçilik: Üretim ve tüketime dayalı materyalist / sömürgeci milliyetçiliktir. Gerçek anlamda bir milleti bile olmayan Amerika’nın dünya geneline yaydığı emperyalizmin ve kapitalizmin ana temeli olarak örnekleyebiliriz. Kendi refahı adına her şeyi hak ve mübâh gören, gözü kendi çıkarlarından başka bir şey görmeyen, devlet kontrollü egoizmin meta olarak şekillenmesidir.

5. Kültürel Milliyetçilik: Milleti oluşturan ortak değerlere gönül rızası ile bağlı insanlar tarafından benimsenen, ortak değerlere dayalı milliyetçiliktir. “Uşak olmayı da, başka milletleri uşak olarak kullanmayı da reddeden” Türk Milliyetçiliği bu grupta yer alan ortak kültür / ortak değer temelli, “İnsan’ı yaşat ki Devlet yaşasın” anlayışında olduğu gibi insan merkezli bir milliyetçiliktir. “Dilde, fikirde, işte birlik” ifadesi Türk Milliyetçiliği Fikri’nin ana düsturu olarak görülebilir.

6. Milletsiz Devlet Milliyetçiliği(!): (Millete, milliyetçilik diye yutturulmaya çalışılan) İnsanı ve milleti hakir gören / reddeden, insanı ve milleti etkisizleştirmeye / yok etmeye dayalı; hile, desise ve zorlama ile uygulanmaya çalışılan ucube ve dayatma bir yönetim anlayışıdır. Millete zulmetmenin adı konulmamış akademik açıklamasıdır.

Türk Milliyetçiliği; Türk İnsanı’nı, ortak değerlere bağlılığı ve milletine katkısı ile değerlendiren, insan / millet merkezli bir fikir sistemidir.

Türk Milliyetçiliği; meselelere millî / gayrı millî olarak bakarak millet menfaatine olanın kabulü, millet zararına olanın reddi üzerine şekillenmiştir.

Buraya kadar yazdıklarım, milliyetçiliğin fikir ve uygulama cephesinde “dün’ü” ifade etmektedir. Söylem aynıymış gibi gösterilmeye çalışılsa da, günümüz uygulamalarının bu tanımlamalara uymadığı görülmektedir.

“İnsan’ı yaşat ki, Devlet yaşasın.” düsturuyla Dünya İmparatorluğu kuran Türklerin “İnsan ve ortak kültür / ortak değer merkezli” Türk Milliyetçiliği tanımları ve uygulamaları arasında; günümüz uygulamalarında “ana ilke” haline gelmiş bulunan, İnsan’ı / Millet’i etkisizleştirmeye / yok etmeye dayalı “Milletsiz Devlet Milliyetçiliği” gibi “ucube ve dayatma bir milliyetçilik anlayışı” bulunmamaktadır. Milliyetçilik; millete hizmet etmek ise millete zulmetmek aynı kavramla tanımlanamaz.

Söylenenin başka, yapılanın başka olması hâli “fikriyatla değil şahsiyetle” alâkalı, “yol” ile değil “yolcu” ile alâkalı “geçici” bir durumdur.

Eski mesel’dir: “Yolcu gider, yol kalır.”

Sevgi / Saygı / Dostlukla